लोहित शेट्टी: दक्षिण कन्नडमधील आधुनिक शेतकरी आणि फळबागांचे प्रेरणास्थान
 | |
|
लोहित शेट्टी हे कर्नाटक राज्यातील दक्षिण कन्नड जिल्ह्यातील एक प्रगतशील शेतकरी आहेत, ज्यांनी पारंपरिक शेतीला नवीन तंत्रज्ञान आणि कल्पकतेसह एक आधुनिक वळण दिले आहे. त्यांनी आपल्या पारंपरिक कुटुंबीय शेतात नवीन प्रयोग करताना विदेशी फळांच्या लागवडीकडे आपले लक्ष केंद्रित केले. त्यांच्या मेहनतीने आणि दूरदृष्टीने त्यांना शेतीतून चांगला आर्थिक लाभ मिळवून दिला आहे. आज लोहित शेट्टी हे केवळ एका यशस्वी शेतकऱ्याचेच नव्हे, तर एका शिक्षकाचेही रूप धारण करून इतरांना शेतीचे नवे मार्गदर्शन देत आहेत.
Edited by Vaishali, All Images Courtesy Lohith Shetty
पारंपरिक शेतीतून आधुनिक शेतीकडे प्रवास
लोहित शेट्टी यांचे कुटुंबीय शेतकरी होते, आणि ते पारंपरिक पद्धतीने नारळ, सुपारी, भात यांसारख्या पिकांची शेती करत असत. मात्र, पारंपरिक पद्धतीने शेती करून फारसा आर्थिक फायदा होत नव्हता. यामुळे त्यांनी आपल्या कुटुंबीयांना प्रोत्साहित करून काही नवीन प्रयोग करण्याचा निर्णय घेतला. बाजारात विदेशी फळांना वाढती मागणी पाहून त्यांनी या संधीचा फायदा घ्यायचा ठरवले.
विदेशी फळांच्या लागवडीची सुरुवात
लोहित शेट्टी यांनी प्रथम विदेशी फळे उगवण्याची माहिती गोळा करण्यासाठी अभ्यास केला. त्यांनी रांभुतान, ड्रॅगनफळ, मंगोस्टीन यांसारख्या फळांच्या लागवडीची चाचणी सुरू केली. या फळांसाठी हवामान आणि माती योग्य आहे का, हे तपासण्यासाठी त्यांनी शास्त्रीय तत्त्वांचा वापर केला. कर्नाटकातील दक्षिण कन्नड जिल्ह्याचे दमट हवामान आणि समृद्ध माती ही विदेशी फळांसाठी अनुकूल ठरली.
लागवडीतील आव्हाने आणि यश
परदेशी फळांच्या लागवडीत सुरुवातीस अनेक अडचणी आल्या. बियाणे, खतांचा पुरवठा, कीटक नियंत्रण, आणि योग्य पाणी व्यवस्थापन यामध्ये त्यांनी सतत अभ्यास केला. त्यांनी कर्नाटक कृषी विद्यापीठातून मार्गदर्शन घेतले आणि जमिनीचा पोत, पीक संरक्षण, आणि खत व्यवस्थापन याबाबत शास्त्रीय पद्धतींचा अवलंब केला.
पहिल्यांदा त्यांनी रांभुतान फळांची लागवड केली आणि त्यातून चांगला नफा मिळाला. यानंतर त्यांनी ड्रॅगनफळ आणि मंगोस्टीनसारख्या फळांची लागवड केली. बाजारात या फळांना मोठ्या प्रमाणात मागणी असल्याने त्यांना अपेक्षित यश मिळाले.
आर्थिक प्रगती
लोहित शेट्टी यांची विदेशी फळांच्या विक्रीतून मोठी आर्थिक प्रगती झाली. स्थानिक बाजारपेठांपासून ते देशभरातील विविध भागांपर्यंत त्यांनी आपली उत्पादने पोहोचवली. त्यांच्या उत्पादनांना चांगला प्रतिसाद मिळाल्यामुळे त्यांनी फळांची शेती वाढवली. विदेशी फळांचे उत्पादन केवळ नफा मिळवण्यासाठीच नव्हे, तर निर्यात क्षेत्रातही त्यांच्या उत्पादनांनी स्थान मिळवले आहे.
नर्सरीची स्थापना
लोहित शेट्टी यांनी शेतकरी बांधवांसाठी एक नर्सरी सुरू केली आहे. येथे त्यांनी विविध विदेशी फळांच्या रोपांची विक्री सुरू केली. शेतकऱ्यांना उच्च प्रतीची रोपे पुरवण्याबरोबरच योग्य पद्धतीने त्यांची लागवड, देखभाल, आणि उत्पादन याबद्दल मार्गदर्शन दिले जाते.
इतर शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायक कार्य
लोहित शेट्टी केवळ एक शेतकरी नाहीत, तर ते इतर शेतकऱ्यांना प्रेरणा देणारे शिक्षक आहेत. त्यांच्या नर्सरीतून प्रशिक्षण घेणारे शेतकरी आपल्या शेतात यशस्वीपणे विदेशी फळांची लागवड करत आहेत. यामुळे दक्षिण कन्नड जिल्ह्यातील अनेक शेतकऱ्यांच्या जीवनशैलीत सकारात्मक बदल झाला आहे.
शेतीतील नवीन तंत्रज्ञानाचा उपयोग
लोहित शेट्टी यांनी आपल्या शेतीत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला. त्यांनी ठिबक सिंचन, मल्चिंग, जैविक खतांचा वापर, आणि सौरऊर्जेचा उपयोग केला. यामुळे पाणी बचत होऊन उत्पादन अधिक होत आहे.
पुरस्कार आणि सन्मान
लोहित शेट्टी यांच्या नवकल्पना आणि यशामुळे त्यांना अनेक सन्मान मिळाले आहेत. कृषी क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाबद्दल स्थानिक आणि राज्यस्तरावर त्यांना पुरस्कार देण्यात आले आहेत.
भविष्यातील उद्दिष्टे
लोहित शेट्टी यांचे उद्दिष्ट अधिकाधिक शेतकऱ्यांना विदेशी फळांच्या लागवडीसाठी प्रेरित करणे आहे. ते आपल्या नर्सरीतून रोपे पुरवून आणि मार्गदर्शन करून शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. तसेच, त्यांनी निर्यातीसाठी मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन करण्याची योजना आखली आहे.
निष्कर्ष
लोहित शेट्टी हे प्रगतशील शेतीचे उत्तम उदाहरण आहेत. त्यांनी दाखवून दिले आहे की मेहनत, धैर्य, आणि शास्त्रीय दृष्टिकोन यामुळे शेतीतही मोठे यश मिळवता येते. त्यांच्या प्रेरणादायी प्रवासामुळे अनेक शेतकऱ्यांना नवी दिशा मिळाली आहे. लोहित शेट्टी यांचा हा प्रवास प्रत्येक शेतकऱ्यासाठी एक प्रेरणा आहे.